विश्वकप फाइनलमा गुरु-शिष्यको भावनात्मक पुनर्मिलन

स्पेनका प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टे र अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनी फरकफरक यात्रामार्फत विश्वकपको फाइनलसम्म पुगेका छन्। तर उनीहरूलाई सधैँ जोडेर राख्ने एउटा विशेष सम्झना छ।

सन् २०१७ मा खेलाडी जीवन समाप्त भएपछि केही समय अन्योलमा रहेका स्कालोनीले स्पेनिस फुटबल महासंघमा युरोपको सबैभन्दा उच्च प्रशिक्षक योग्यता अध्ययन गर्न भर्ना भए।

त्यहीँ उनले पहिलोपटक डे ला फुएन्टेलाई भेटे। डे ला फुएन्टे त्यसबेला प्रशिक्षणको ‘टेक्निक’ विषय पढाउँथे र साथै स्पेनको अन्डर-१९ टोलीका मुख्य प्रशिक्षक पनि थिए।

स्कालोनीले उत्कृष्ट नतिजासहित उक्त कोर्स उत्तीर्ण गरे। पछि उनले भनेका थिए,‘डे ला फुएन्टेले हामी विद्यार्थीहरूलाई अत्यन्त ठूलो सहयोग गर्नुभयो।’ त्यहीँबाट उनीहरूको सम्बन्ध सुरु भयो।

डे ला फुएन्टे स्पेनको व्यवस्थित फुटबल प्रणालीबाट तयार भएका प्रशिक्षक हुन् भने स्कालोनी अर्जेन्टिनी फुटबलको ड्रेसिङ रुम संस्कृतिबाट विकसित भएका व्यक्ति हुन्। तर उनीहरूमा धेरै समानता पनि छन्।

दुवै जना त्यस्तो समयमा राष्ट्रिय टोलीका प्रशिक्षक बने। दुवैले आफ्ना टोलीलाई एउटा परिवार जस्तै बनाएका छन्। उनीहरूको नेतृत्व शैली खेलकुदका मूल्य र आफूहरूले आस्था राख्ने क्याथोलिक धर्मका मूल्यहरूसँग धेरै मेल खान्छ।

डे ला फुएन्टे विश्वकप र युरोपियन च्याम्पियन दुवै बन्ने लक्ष्यमा छन् भने स्कालोनी लगातार दोस्रो विश्वकप जित्नबाट केवल ९० मिनेट टाढा छन्।

अचम्मको कुरा के भने यी दुईमध्ये कसैले पनि शीर्ष डिभिजन क्लबमा मुख्य प्रशिक्षकका रूपमा कुनै खेल सञ्चालन गरेका छैनन्।

एउटा फोन कल जसले डे ला फुएन्टेलाई फुटबलमै राख्यो

डे ला फुएन्टे स्पेनको ला रियोजा क्षेत्रको हारो सहरमा हुर्किए। यो क्षेत्र प्रसिद्ध ‘बाटाया डेल भिनो’ (वाइन युद्ध) उत्सवका लागि परिचित छ। यहाँ हजारौं मानिस सेतो लुगा लगाएर एकअर्कामाथि रातो वाइन छर्कन्छन्।

१९९४ मा खेलाडी जीवन समाप्त गरेपछि उनले करिब १५ वर्षसम्म विभिन्न क्लबमा युवा प्रशिक्षक, सहायक प्रशिक्षक र तल्लो डिभिजनका मुख्य प्रशिक्षकका रूपमा काम गरे।

२०११ मा दोस्रो डिभिजनको डेपोर्टिभो अलाभेसबाट बर्खास्त भएपछि उनी करिब डेढ वर्ष बेरोजगार रहे र फुटबलबाट टाढिँदै गए। त्यसपछि उनले पत्रिकामा स्पेनिस फुटबल महासंघले युवा प्रशिक्षक खोजिरहेको विज्ञापन देखे।

उनले पूर्व स्पेन प्रशिक्षक इनाकी साएजलाई फोन गरे। साएजले महासंघलाई भने,‘यो कामका लागि सबैभन्दा उपयुक्त व्यक्ति डे ला फुएन्टे हुन्।’

सुरुमा तीन महिनाको मात्र सम्झौता भयो। उनले स्पेनको अन्डर-१९ टोलीलाई युरोपियन च्याम्पियनसिपमा पुर्‍याए। टोली सेमिफाइनलमा फ्रान्ससँग पराजित भए पनि उनको कामबाट महासंघ सन्तुष्ट भयो र स्थायी सम्झौता गरियो।

पछि उनले रोद्री, उनाइ सिमोन र मिकेल मेरिनोजस्ता खेलाडीलाई लिएर अन्डर-१९ युरोपियन च्याम्पियनसिप जिताए। त्यसपछि सफलताको यात्रा निरन्तर अघि बढ्यो।

२०२२ मा उनी स्पेनको राष्ट्रिय टोलीका मुख्य प्रशिक्षक बने। उनले अहिलेका अधिकांश खेलाडीलाई किशोर अवस्थादेखि नै प्रशिक्षण दिएका थिए।

डानी ओल्मो, मार्टिन जुबिमेन्दी, पेड्री, मिकेल ओयार्जाबाल र मार्क कुकुरेल्ला तथा उनीहरूको परिवारलाई समेत उनी एक दशकदेखि चिन्छन्।

उनको प्रशिक्षण शैली प्रतिद्वन्द्वीप्रति सम्मान, प्रक्रियामा विश्वास, धैर्य र शान्तिमा आधारित छ। उनको जीवन त्याग, विनम्रता र सामूहिक जिम्मेवारीका मूल्यमा आधारित छ।

युरो २०२४ को फाइनलअघि रंगशाला भरिइरहेको बेला उनले आफ्ना परिवार सुरक्षित रूपमा पुगे कि पुगेनन् भनेर फोन गरेर सोधिरहेका थिए।

विश्वकपका क्रममा पनि एउटा खेलको बीचमै महासंघका फोटोग्राफरकी आमाको निधन भएको खबर पाएपछि उनले ती फोटोग्राफरलाई टोलीको सामूहिक अँगालोमा समेटेका थिए।

फ्रान्सविरुद्धको सेमिफाइनलअघि पत्रकार सम्मेलनमा आफ्नै तीन वर्षअघि बितेका भाइबारे प्रश्न सोधिँदा उनी भावुक बनेका थिए।

डे ला फुएन्टेका लागि परिवार नै सबैभन्दा ठूलो आधार हो। उनका छोरा अल्बेर्तो पनि स्पेनको प्रशिक्षक टोलीका सदस्य छन्।

बार्बेक्यु र कराओकेले बनेको स्कालोनीको अर्जेन्टिना

स्कालोनीको प्रशिक्षण शिक्षा भने कक्षाकोठाभन्दा बढी अर्जेन्टिनी ड्रेसिङ रुममा भयो।

उनी पुजाटो गाउँमा हुर्किए। गाउँ रोसारियो नजिकै छ। उनका परिवार अहिले पनि मकै, गहुँ र सोयाबिन खेती गर्छन्।

उनका बुबा आन्जेलले सानैदेखि उनलाई र उनका भाइलाई फुटबल खेल्न प्रेरित गरेका थिए।

१९९७ मा उनले अर्जेन्टिनाको अन्डर-२० टोलीसँग विश्वकप जिते। त्यही टोलीमा अहिले उनका सहायक प्रशिक्षक वाल्टर सामुएल र पाब्लो आइमार पनि थिए। त्यही प्रतियोगिताबाट फर्किँदा विमानको आपत्कालीन अवतरणका कारण उनलाई विमान चढ्ने डर बस्यो।

त्यसपछि डेपोर्टिभो ला कोरुन्यामा खेल्दा टोलीसँग विमानमा जान्थे तर फर्किँदा बुबासँग कार चलाएर सयौं किलोमिटर यात्रा गर्थे।

उनले डेपोर्टिभोका लागि २०० भन्दा बढी खेल खेले र ला लिगा जिताउन योगदान दिए। पछि वेस्ट ह्याम युनाइटेडसहित अन्य क्लबमा पनि खेले।

२०१४-१५ मा खेल जीवन समाप्त भएपछि उनी निकै कठिन मानसिक अवस्थाबाट गुज्रिए।

पत्नी एलिसा मोन्तेरो र दुई सन्तानसँग मायोर्कामा बस्दै आएका उनले आफ्नै घरनजिकको सानो क्लब सोन कालिउमा १४ वर्षमुनिका बालबालिकालाई प्रशिक्षण दिन थाले।

त्यसपछि उनले भनेका थिए,‘हरेक क्लबमा खेलाडीहरूलाई अवकाशपछिको जीवनका लागि तयार पार्न मनोवैज्ञानिक हुनुपर्छ।’

उनको प्रशिक्षक जीवन धेरै क्लबमा बितेको छैन।

२०१६ मा उनी सेभिल्लाका सहायक प्रशिक्षक बने। त्यसपछि अर्जेन्टिनाको सहायक प्रशिक्षक र अन्ततः २०१८ मा मुख्य प्रशिक्षक बने।

त्यतिबेला अनुभव कम भएको भन्दै धेरै आलोचना भए पनि उनी त्यही पदमा रहँदै आएका छन्।

उनको विशेषता जटिल रणनीति होइन बरु खेलाडीहरूको भावना बुझ्ने वातावरण सिर्जना गर्नु हो।

बार्बेक्यु, कराओके, रमाइला भेटघाट र सबैलाई समान व्यवहार गर्ने संस्कृतिले अर्जेन्टिनाको ड्रेसिङ रुमलाई विशेष बनाएको छ।

कोपा अमेरिका र विश्वकप जितेपछि मानसिक दबाबका कारण स्कालोनी स्वयंले पनि मनोवैज्ञानिकको सहयोग लिन थाले।

उनले लामो साइकल यात्राले आफूलाई मानसिक रूपमा सन्तुलित राख्न मद्दत गरेको बताएका छन्।

परिवर्तनभन्दा निरन्तरतामा विश्वास

यी दुवै प्रशिक्षकको टोलीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति कुनै एक खेलाडी होइन समूहमा रहेको विश्वास हो।

स्पेनका पूर्व खेल निर्देशक फर्नान्डो हिएरोले डे ला फुएन्टेबारे भनेका थिए,‘उनी स्पेनको फुटबल प्रतिभालाई राम्ररी चिन्ने विशेषज्ञ हुन् र उनले एउटा यस्तो परिवार बनाएका छन् जहाँ सबैले फुटबलको आनन्द लिन्छन्।’

यही कुरा स्कालोनीको अर्जेन्टिनामा पनि लागू हुन्छ।

दुवैले निरन्तरतामा विश्वास गरे 

डे ला फुएन्टेले किशोर अवस्थादेखि आफूले हुर्काएका खेलाडीमाथि विश्वास राखे। स्कालोनीले पनि २०१९ को कोपा अमेरिका सेमिफाइनलमा ब्राजिलसँग पराजित भएपछि समेत मेस्सीका सहखेलाडीहरूमा विश्वास कायम राखे। त्यसको पुरस्कार दुई वर्षपछि माराकानामा अर्जेन्टिनाले कोपा अमेरिका जितेर पायो।

दुवैले राष्ट्रिय टोलीको सफलताको अर्थ एउटै रूपमा व्याख्या गर्छन्। डे ला फुएन्टे भन्छन्,‘आफ्नो देशका मानिसहरूलाई फेरि खुशी भएको देख्नु सबैभन्दा ठूलो सौभाग्य हो।’

स्कालोनी पनि बारम्बार रंगशालामा रहेका समर्थक र घरमै बसेर टोलीलाई समर्थन गर्ने लाखौं मानिसको कुरा गर्छन्।

आइतबार फेरि शिक्षक र विद्यार्थी आमनेसामने हुनेछन्। उनीहरूलाई थाहा छ हार खेलकुदको हिस्सा हो।

तर जितेमा उनीहरूको कथा अझ असम्भव र प्रेरणादायी बन्नेछ। किनकि एक समय फुटबलबाट बाहिर धकेलिएका यी दुई व्यक्तिले अन्ततः विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो अध्यायमा आफ्नो नाम लेखाउन सफल भएका छन्।