‘इरानमाथि आणविक आक्रमणको तयारी भइरहेको छ’

काठमाडौँ- अमेरिकाकी पूर्वसांसद मार्जोरी टेलर ग्रीनले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले इरानविरुद्ध सम्भावित आणविक हतियार प्रयोगबारे उच्चस्तरीय छलफल गरिरहेको दाबी गरेकी छन्।

यद्यपि उनले आफ्नो दाबी पुष्टि गर्ने कुनै प्रमाण वा कागजात सार्वजनिक गरेकी छैनन्।

ग्रीनले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत ह्वाइट हाउसका वरिष्ठ अधिकारीहरूबीच यस्तो छलफल भइरहेको दाबी गरेकी हुन्। उनका अनुसार ट्रम्प प्रशासनले इरानविरुद्ध आणविक कारबाहीको सीमा घटाउने दिशामा काम गरिरहेको छ।

उनले अमेरिकी गुप्तचर निकायका आन्तरिक मूल्यांकनलाई समेत प्रशासनले बेवास्ता गरिरहेको दाबी गरेकी छन्। ती मूल्यांकनले इरान आणविक हतियार विकास गर्ने दिशामा नरहेको संकेत गरेको उनको भनाइ छ। वासिङ्टनले इरानसम्बन्धी निर्णय गर्दा इजरायलबाट आएका चेतावनीलाई बढी आधार बनाइरहेको आरोप पनि उनले लगाइन्।

ग्रीनले इरानविरुद्ध आणविक हतियार प्रयोग गर्ने कुनै पनि निर्णयले क्षेत्रीय द्वन्द्वलाई व्यापक बनाउँदै ठूलो मानवीय क्षति र गम्भीर आर्थिक संकट निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिइन्।

ट्रम्पले आफू कुनै विदेशी युद्धमा नजाने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको स्मरण गराउँदै उनले अहिले बढिरहेको तनावले त्यसको विपरीत परिणाम निम्त्याउन सक्ने बताइन्।

ग्रीनको दाबीबारे ह्वाइट हाउसले तत्काल कुनै प्रतिक्रिया जनाएको छैन। अमेरिकी सरकार वा रक्षा अधिकारीहरूले पनि इरानविरुद्ध आणविक आक्रमणको तयारी भइरहेको वा अमेरिकी आणविक नीतिमा परिवर्तन गरिएको कुनै सार्वजनिक पुष्टि गरेका छैनन्।

ग्रीनको पछिल्लो भनाइ वासिङ्टन र तेहरानबीच सैन्य तथा राजनीतिक तनाव बढिरहेका बेला आएको हो। अमेरिकाले स्ट्रेट अफ हर्मुजलगायत प्रमुख समुद्री मार्गमा आफ्नो नियन्त्रण कायम राख्दै इरानमाथि दबाब बढाइरहेको छ। इरानले भने अमेरिकी कदम अस्वीकार गर्दै क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य संरचनाविरुद्ध चेतावनी दिँदै आएको छ।

इरानी सेनाका प्रमुख अमिर हातमीले अमेरिकी सैनिकलाई पक्राउ गर्ने वा मार्नेलाई पुरस्कार दिने घोषणा गरेको बताइएको छ। यसले दुई देशबीचको तनावपूर्ण बयानबाजीलाई थप चर्काएको छ।

इरानको आणविक कार्यक्रमलाई लिएर दीर्घकालीन सहमति कायम गर्ने उद्देश्यले भइरहेका कूटनीतिक प्रयासले पनि अहिलेसम्म ठोस सफलता हासिल गर्न सकेका छैनन्।

ग्रीनले ट्रम्पलाई समग्र रूपमा समर्थन गर्दै आए पनि इरानसम्बन्धी उनको विदेश नीतिको आलोचना गर्दै आएका छन्। सन् २०२५ जुनमा इरानी आणविक केन्द्रमा अमेरिकाले गरेको आक्रमणपछि ग्रीनले ट्रम्प प्रशासनले विदेशी सैन्य हस्तक्षेप र सत्ता परिवर्तनसम्बन्धी अभियानबाट टाढा रहने आफ्नो चुनावी प्रतिबद्धता त्यागेको आरोप लगाएकी थिइन्।

पछिल्लो दाबीले ग्रीनलाई फेरि ट्रम्प प्रशासनको विदेश नीतिसँग असहमत पक्षमा उभ्याएको छ। तर उनले आफूलाई ट्रम्पको समर्थकका रूपमा प्रस्तुत गर्न भने छाडेका छैनन्।

यस क्षेत्रमा सैन्य तनाव बढिरहेको भए पनि अमेरिकाले इरानविरुद्ध सामरिक वा रणनीतिक आणविक हतियार प्रयोग गर्ने नीति अपनाएको कुनै आधिकारिक संकेत सार्वजनिक भएको छैन। त्यसैले ग्रीनको आणविक हतियार प्रयोगसम्बन्धी पछिल्लो दाबी हालसम्म अप्रमाणित रहेको छ।