
काठमाडौँ– पछिल्लो समय बढिरहेको वायु प्रदूषणका कारण मुटुरोगीलाई बढी असर गर्ने भएकाले सतर्कता अपनाउनुपर्ने सुझाव चिकित्सकले दिएका छन्। मुटुरोगी विशेषज्ञ डा. रञ्जित शर्माले भने, ‘मुटुरोगीलाई प्रदूषणको समयमा श्वासप्रश्वासमा बढी समस्या हुने, हृदयाघात हुनसक्ने, अनियन्त्रित रक्तचाप हुने, मधुमेह, उच्च कोलस्ट्रोल, दीर्घरोगी, दमका रोगीले अझै सतर्कता अपनाउनुपर्छ।’
बिहानको समयमा प्रदूषण बढी हुने भएकाले मुटुरोग भएकाहरू घरबाहिर निस्कँदा ख्याल गर्नुपर्ने सुझाव उनको छ। उनले भने, ‘आवश्यक पर्दा मात्र निस्किनुपर्छ। माक्सको प्रयोग गर्नुपर्छ।’
काठमाडौँ नयाँबानेश्वरस्थित निजामती कर्मचारी अस्पतालका स्त्री तथा प्रसूति रोग विभाग प्रमुख डा. जितेन्द्र परियारले वायु प्रदूषणका कारण सामान्य मानिसलाई भन्दा बढी गर्भवतीलाई असर गर्ने बताउँछन्। ‘गर्भवतीले धुमपान गर्न हुँदैन, जसरी धूमपानले बच्चाको वृत्तिविकासलाई असर गर्छ, त्यसरी नै प्रदूषणका कारण पनि गर्भमा रहेको बच्चालाई असर गर्छ’, उनले भने, ‘यस्तो बेलामा सकेसम्म गर्भवतीहरू घर बाहिर ननिस्कने, निस्कनै पर्दा माक्सको प्रयोग गर्नुपर्छ।’
यसैगरी तिलगंगा आँखा प्रतिष्ठानकी आँखारोग विशेषज्ञ डा. मुना कुँवरले प्रदूषित वायुमा हुने ब्याक्टेरिया वा भाइरसले आँखामा संक्रमण गर्न सक्ने र कन्जक्टिभाइटिस (आँखा पाक्ने रोग) जस्ता समस्या निम्त्याउन सक्ने बताइन्। उनले हावामा रहेका प्रदूषक तत्त्वहरूले आँसु बनाउने ग्रन्थीलाई असर गरी आँखा चिलाउने, पोल्ने र रातो हुने समस्या आउने भन्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेकी छन्।
‘अहिलेको प्रदूषणले आँखा चिलाउने वा सुक्खा हुने हुँदा दृष्टि धमिलो देखिने समस्या देखिएको छ। प्रदूषणले आँखा चिलाउने, सुन्निने र अत्यधिक पानी बग्ने एलर्जीको प्रतिक्रिया निम्त्याउन सक्छ। यहाँ आउने बिरामी पनि आँखा पोल्यो भन्नुहुन्छ’, कुँवरले भनिन्। प्रदूषण बढी भएका ठाउँमा चस्मा वा सनग्लास लगाउने, आँखालाई बारम्बार सफा पानीले धुने, प्रदूषण प्रभावित क्षेत्रमा कम समय बिताउने, सकेसम्म घरबाहिर ननिस्कने, आँखा सुक्खा भएमा औषधि प्रयोग गर्ने, पोषणयुक्त खाना खाने र यदि समस्या बढ्दै गएमा चिकित्सकसँग परामर्श लिनुपर्ने सुझाव उनको छ।
छालारोग विशेषज्ञ डा. प्रज्ज्वल पुडासैनीले प्रदूषणका कारण छालामा पनि विभिन्न प्रकारका समस्या निम्तिन सक्ने भन्दै यस्तो बेला उच्च सतर्कता अपनाउन सुझाव दिए।
‘प्रदूषण बढेको बेलामा केमिकल र धुलोका कणले छालामा एलर्जी गराउन सक्छ। जसले गर्दा छाला रातो हुने, पोल्ने वा दाग आउन सक्छन्। डन्डिफोर पनि आउन सक्छ। छालाको चमक हराउन सक्छ’, उनले भने, ‘प्रदूषणले छालाको रोग प्रतिरोधी क्षमता कम गर्न सक्छ, जसले गर्दा विभिन्न प्रकारका संक्रमण हुन सक्छ। छाला सुक्खा हुने र चिलाउने समस्या आउनुका साथै छालाको क्यान्सरसमेत हुन सक्छ।’