हिमाल प्रेस 
सन् २०२२ को फिफा विश्वकपमा गोल्डेन बुटका साथ फ्रान्सका किलियन एमबाप्पे। तस्बिर : एपी
किलियन एमबाप्पेले २०२२ को विश्वकपको अन्त्यमा गोल्डेन बुट (सुनको जुत्ता) ट्रफी लिँदा मुस्कान रोक्न सकेनन्। फ्रान्स फाइनलमा पराजित भएको थियो, यद्यपि उनले ह्याट्रिक गरेका थिए। गोलले मात्र पुरस्कार सुनिश्चित गर्दैन, तर उच्च स्तरका स्ट्राइकरले आफ्नो टिमलाई जित्ने अवसर भने दिलाउँछ।
३२ वर्षीय ह्यारी केनका लागि केही निराशाजनक खबर छ- इतिहासले के देखाउँछ भने ३० वर्ष वा सोभन्दा माथिको उमेरका खेलाडीले २०२६ को गोल्डेन बुट जित्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ।
एकपटक मात्र ३० वर्षमाथिका खेलाडीले गोल्डेन बुट जितेका छन्। डाभोर सुकरले ३० वर्षको उमेरमा फ्रान्स ‘९८ मा ६ गोल गर्दै क्रोएसियालाई आफ्नो पहिलो विश्वकपमा तेस्रो स्थान दिलाएका थिए।
औसतमा गोल्डेन बुट विजेताको उमेर २४.७ वर्ष छ। सुकर यसको अपवाद हुन्। २०२२ मा किलियन एमबाप्पेले यो औसत केही घटाएका थिए, जहाँ २४ वर्षीय एमबाप्पेले ३५ वर्षीय लियोनल मेस्सीलाई एक गोलले पछि पार्दै यो उपलब्धि हासिल गरेका थिए।
ब्राजिलबाट पहिलो गोल्डेन बुट विजेता १९३८ मा लियोनिदास थिए र पछिल्लो पटक २००२ मा रोनाल्डोले यो उपलब्धि हासिल गरेका थिए।
गोल्डेन बुटको दौडमा सहभागी खेलाडीका लागि समूह चरणमै धेरै गोल गर्नु राम्रो थालनी हो, तर टिम नकआउट चरणसम्म नपुग्दा उनीहरू ठूलो घाटामा पर्छन्।
यही अवस्था २०१८ को रूस विश्वकपमा क्रिस्टियानो रोनाल्डोको भयो। उनले समूह चरणको खेलमा चार गोल गरे पनि पोर्चुगल अन्तिम १६ मा बाहिरियो। त्यसैबीच ह्यारी केनले इङ्ल्यान्डलाई सेमिफाइनलसम्म पुर्याउँदै ६ गोल गरेका थिए।
एउटा अपवाद भने छ- ओलेग सालेन्को, १९९४ को अमेरिका विश्वकपमा। उनको काम समूह चरणमै सकिएको थियो। रुस टोली समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो। उनले क्यामरुनविरुद्ध ६-१ को जितमा ५ गोल गरे र समग्रमा ६ गोल गर्दै गोल्डेन बुट जिते।
थोमस मुलरले २०१० विश्वकपका लागि दक्षिण अफ्रिका पुग्दा जर्मनीका लागि एउटा पनि अन्तर्राष्ट्रिय गोल गरेका थिएनन्। ‘म भाग्यमानी थिएँ, ठिक समयमै राम्रो फर्ममा पुगेँ’, गोल्डेन बुट लिएर फर्कँदा मुलरले भनेका थिए।
२००९-१० को बुन्डेसलिगा सिजनमा मुलरलाई बायर्न म्युनिखले ऋणमा पठाउने वा बेच्ने सम्भावनासमेत थियो। तर लुइस भान गाल क्लबमा आएपछि उनी अचानक नियमित खेलाडी बने।
त्यो सिजनमा मुलरले १३ गोल गरे। बायर्नको लिग जित्ने अभियानमा सबै खेल खेले। यसरी उनी उत्कृष्ट क्लब सिजनपछि विश्वकपमा उत्कृष्ट फर्मसहित पुगेका थिए।
गोल्डेन बुट विजेतामा यस्तो कथा धेरै सामान्य छ। घरेलु लिगमा शीर्ष चार बाहिरको क्लबबाट आएका खेलाडीले विश्वकप शीर्ष स्कोरर बन्ने घटना दुई पटक मात्र भएको छ।
२०१० मा मुलरले अनुभवी खेलाडीलाई थोरै अन्तरले पछि पारेका थिए। २० वर्षीय मुलर र उरुग्वेका डिएगो फोर्लानले तेस्रो स्थानको खेलमा एकएक गोल गरेपछि दुवै पाँच गोलमा पुगे। यसले स्पेनका डाभिड भिया र नेदरल्यान्ड्सका वेस्ली स्नाइडरलाई बराबरीमा पुर्यायो।
भिया र स्नाइडरसँग जोहानेसबर्गको फाइनलमा गोल गर्दै जित्ने मौका थियो, तर दुवैले गोल गर्न सकेनन्। अन्ततः चारै जना पाँचपाँच गोलमा बराबर भए र असिस्टका आधारमा निर्णय गरियो।
२०२६ का प्रमुख दाबेदार
कुनै पनि खेलाडीले विश्वकप गोल्डेन बुट दुई पटक जितेका छैनन्, तर यसपटक इतिहास रच्ने सम्भावना भएका दुई प्रमुख नाम छन्। किलियन एमबाप्पेले विश्वकप छनोटमा चार गोल गरेका थिए। फ्रान्ससँग बलियो टोली भएकाले उनीहरू अन्तिम चरणसम्म पुग्ने सम्भावना उच्च छ।
अर्का दाबेदार ह्यारी केन हुन्। ३२ वर्षको उमेर भए पनि उनी क्लबमा ५४ गोलको उत्कृष्ट सिजनपछि आएका छन्। टिम गहिरोसम्म पुग्यो भने उनले धेरै गोल गर्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
लियोनल मेस्सीका लागि यो अन्तिम विश्वकप हुनेछ, जहाँ गोल्डेन बुट उनको करियरको अन्तिम ठूलो खाली ठाउँ पूरा गर्ने अवसर हुन सक्छ।
एर्लिङ हालान्डले क्लबमा २६ गोल र छनोटमा १६ गोल गरेका छन्, तर नर्वे टिम कति टाढा जान्छ भन्नेमा उनको अवसर निर्भर हुनेछ।
क्रिस्टियानो रोनाल्डो ४१ वर्षको उमेरमा पनि चुनौतीमा छन्। क्लबमा सफल सिजनपछि उनी अझै खतरा बन्न सक्छन्, यद्यपि पोर्चुगलको पछिल्लो विश्वकप इतिहास धेरै बलियो छैन।
भिनिसियस जुनियर, उस्मान डेम्बेले, लाउतारो मार्टिनेज, जुलियन आल्भारेज, माइकल ओलिसे र अन्य खेलाडीहरू पनि सम्भावित दाबेदार सूचीमा छन्।
बीबीसीबाट
