
काठमाडौँ- अहिले फिल्म निर्माण, छायांकनदेखि प्रदर्शनसम्म डिजिटल प्रविधिबाट हुने गरेको छ। डिजिटल प्रविधि भित्रिएपछि फिल्म निर्माण सहज र व्यवस्थित भएको छ। यसले प्रिन्ट लिएर फिल्म भवन पुग्नुपर्ने प्रावधान हटाएर एउटै समयमा देशभर फिल्म प्रदर्शन गर्न सक्ने स्थिति बनिसकेकाे छ।
पछिल्लो समय प्रविधिकै सहायताले नेपालमात्र नभई विश्वभर एकसाथ फिल्म प्रदर्शन हुन थालेको छ। प्राविधिक रूपमा सहजता बढेसँगै पुराना फिल्मकर्मीको उपस्थिति कम देखिएको छ।
तुलसी घिमिरे, दयाराम दाहाल, दीपक श्रेष्ठ, नरेश पौड्याल, प्रदीप श्रेष्ठलगायत परिचित निर्देशकले कामलाई निरन्तरता दिन सकेका छैनन्। डिजिटल प्रविधिमा फिल्मको निर्माण सुरु भएपछि उनीहरूको काम सङ्ख्यात्मक हिसाबमा कम भएको देखिन्छ।
२०८० साल पुसमा दर्शकमाझ फिल्म ‘पर्खी बसेँ तिमीलाई’ ल्याएका निर्देशक दीपक श्रेष्ठले केही समय विविध कारणले विश्राम भएको बताए। यद्यपि, उनले फिल्म निर्देशनलाई निरन्तरता दिन सकेका छैनन्। ‘अहिले फिल्म बनाउनुभन्दा दर्शकसम्म पुर्याउन कठिनाइ छ’, उनले भने।
निर्देशक ज्ञानेन्द्र देउजाले निर्देशन गरेको पछिल्लो फिल्म ‘उपहार’ हो। अहिले केही नयाँ फिल्मको काम गरिरहेको उनले बताए। ‘अहिलेको प्रविधिअनुसार फिल्म निर्माण गर्न दर्शक सुहाउँदो प्रस्तुति चाहिन्छ। हामीले दशक अगाडिको शैलीमै काम गर्यौँ भने अहिले दर्शकले बेवास्ता गर्नुहुन्छ। म अन्य फिल्मकर्मीलाई पनि आफूलाई रूपान्तरण गरेर नयाँ सोचका साथ फिल्मकर्ममा फर्किन आग्रह गर्छु’, निर्देशक देउजाले भने। उनले २०७९ सालमा ‘झिङ्गेदाउँ’ मार्फत निर्देशनमा पुनरागमन गरेका थिए। त्यसपछि उनी फिल्मको कामलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्। तर, उनका समकक्षी फिल्मकर्मीको सक्रियता घटिरहेको छ।
‘अजम्बरी नाता’, ‘डर’, ‘दुई पल’लगायत फिल्म निर्देशन गरेका निर्देशक प्रदीप श्रेष्ठले नयाँ फिल्मको तयारी गरे तापनि त्यसलाई पूर्णता दिन सकेका छैनन्। ‘अहिले फिल्मको लागत बढेको छ। बजारभन्दा बढी लागत गरेर फिल्म निर्माण गर्न सहज छैन। त्यसैले पुराना फिल्मकर्मीले निरन्तरता दिन असहज भएको हो’, निर्देशक श्रेष्ठले भने ‘अहिले कलाकारको पारिश्रमिक नै कुल बजेटको ५० प्रतिशतभन्दा बढी हुन्छ। मैले केही वर्षदेखि तयारी गरिरहेको छु, तर काम सुरु गर्न विविध कारणले ढिलाइ भइरहेको छ।’
डिजिटल प्रविधिले सहजतासँगै प्रचारप्रसारमा परिवर्तन भएको शैली, नयाँ पुस्ताका कलाकारले गर्ने अविश्वास, बढ्दो लागतलगायत समस्याले अहिले लगानी असुरक्षित हुने गरेको पुराना फिल्मकर्मीहरूको निष्कर्ष छ। यद्यपि, फिल्म निर्माण गर्ने तयारी भने उनीहरूले छाडेका छैनन्।