हिमाल प्रेस 
बालबालिका चम्किला र रंगीचंगी कपडा अत्यन्त मन पराउँछन्। फेसन उद्योग छिटो परिवर्तन भइरहेको छ। बालबालिका चाँडै ठूला देखिन्छन् र नयाँ कपडा आवश्यक पर्छ। हालै गरिएको एक अध्ययनले यस्ता चम्किला कपडाहरू बालबालिकाका लागि जोखिमपूर्ण हुने देखाएको छ। मेरियन विश्वविद्यालयको रसायनशास्त्र प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा बजारमा पाइने धेरै बाल कपडामा सिसाको उच्च मात्रा भेटिएको हो।
अध्ययनको नेतृत्व गर्ने अनुसन्धानकर्ताले आफ्नी छोरीको शरीरमा सिसाको उच्च मात्रा फेला पारेपछि अनुसन्धान थालेका थिए। त्यसबेला अमेरिकामा सिसासम्बन्धी कडा मापदण्ड थिएन। अहिले यूएस कन्जुमर प्रडक्ट सेफ्टी कमिसनले बालबालिकाका उत्पादनहरू कपडा र खेलौनामा सिसाको अधिकतम सीमा १०० पीपीएमा तोकेको छ।
अनुसन्धानकर्ताले धेरै अभिभावक यस समस्याबारे अनभिज्ञ रहेको देखेपछि आफ्ना स्नातक तहका विद्यार्थीसँग मिलेर बालबालिकाका दैनिक प्रयोगका सामग्रीमा अत्यधिक धातुको जोखिमबारे अध्ययन सुरु गरेका थिए।
सिसा जिपर, बटन वा स्न्यापमा मात्र नभई कपडाको फाइबरमै पनि हुन सक्छ। केही उत्पादकहरूले कपडाको रङ लामो समयसम्म चम्किलो र टिकाउ बनाउन ‘लेड (दोस्रो) एसिटेट’ प्रयोग गर्छन्। यो विधि सस्तो हुने भएकाले चम्किला रङ उत्पादन गर्न सहज हुन्छ।
सिसा जुनसुकै उमेरका लागि हानिकारक भए पनि साना बालबालिका सबैभन्दा संवेदनशील हुन्छन्। यसले मस्तिष्क, केन्द्रीय स्नायु प्रणाली र व्यवहारमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। बालबालिकाले कपडा चपाउने वा मुखमा हाल्ने हुँदा सिसा सजिलै शरीरभित्र जान सक्छ।
अध्ययनअनुसार बालबालिकाले कपडा चपाए भने उनीहरूको शरीरमा सुरक्षित सीमाभन्दा बढी सिसा प्रवेश हुन सक्छ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले चार फरक खुद्रा विक्रेताबाट किनिएका ११ वटा रंगीन सर्टको परीक्षण गरे। सबै कपडामा सरकारी मापदण्ड एक सय पीपीएम भन्दा बढी सिसा पाइयो। विशेषगरी रातो र पहेँलो सर्टमा सबैभन्दा धेरै सिसा भेटियो, जसले चम्किला रङका कपडा बढी जोखिमपूर्ण हुनसक्ने संकेत गर्छ।
अध्ययनका क्रममा कपडा मुखमा हाल्दा कति सिसा शरीरमा प्रवेश गर्छ भन्ने परीक्षण गरियो। कृत्रिम रूपमा पेटको अवस्था सिर्जना गरी गरिएको परीक्षणले यस्तो व्यवहारले दैनिक सुरक्षित सीमाभन्दा बढी सिसा शरीरमा प्रवेश गराउन सक्ने देखाएको अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले कपडा धुँदा सिसा अन्य कपडामा सर्छ कि वा पानीमा मिसिन्छ भन्ने विषयमा पनि अध्ययन गरिरहेका छन्। धुँदा पनि सिसा फैलिन्छ भने जोखिम अझ बढ्न सक्छ।
अध्ययनले कपडा उद्योगलाई सुरक्षित रङको विकल्प अपनाउन आग्रह गरेको छ। अध्ययनको मुख्य उद्देश्य अभिभावक र परिवारलाई सचेत गराउनु हो। बालबालिकाले लगाउने कपडामा सिसा हुन सक्छ, जुन लुकेको जोखिम हो। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार मानिसहरू सचेत बन्दै जाँदा सुरक्षित विकल्प रोज्ने र कम्पनीहरूलाई सुरक्षित तथा वातावरणमैत्री रङ प्रयोग गर्न दबाब दिने सम्भावना बढ्छ।
