काठमाडौँ– नाइजेरियाको क्वारा राज्यमा बन्दुकधारीहरूले १६२ जनाको हत्या गरेपछि राष्ट्रपति बोला अहमद टिनुबुले तत्काल सेना परिचालन गर्दै देशको सुरक्षा व्यवस्था सुदृढ पार्न निर्देशन दिएका छन्।
मंगलबार राति वोरो गाउँमा भएको आक्रमण सेनाको हालैका कारबाहीपछि भएको हो। सेनाले यस क्षेत्रमा ‘आतंकवादी तत्वहरू’ विरुद्ध कारवाही गरेको थियो। बन्दुकधारीहरूले पसल र परम्परागत शासकको घरमा आगो लगाएका थिए र घाइतेहरू झाडीमा भागेको रेडक्रसका क्वारा राज्य सचिव बाबोमो आयोदेजीले बताए।
आयोदेजीका अनुसार मृतकको संख्या हाल १६२ पुगेको छ र थप शवहरूको खोजी जारी छ। प्रहरीले आक्रमणको पुष्टि गरेको छ। प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार स्थानीय सांसद साईदु बाबा अहमदले ३५–४० जनाको मृत्यु भएको बताएका थिए। तर घाइतेहरू भागेका कारण अझै शव फेला पर्ने सम्भावना रहेको थियो। क्वारा राज्यका गभर्नर अब्दुल रहमान अब्दुल रजाकले मृतकको संख्या ७५ जना रहेको बताउनुभएको थिए।
ग्रामीण क्षेत्रमा आक्रमणपछि प्रायः विवरण द्वन्द्वात्मक देखिन्छन्। कुनै पनि समूहले जिम्मेवारी लिएको छैन तर राज्य सरकारले ‘आतंकवादी कोषहरू’ लाई दोष दिएको छ भने टिनुबुले बोको हराम जिहादी समूहलाई आक्रमणको जिम्मेवार बताएका छन्। नाइजेरियाका केही भागहरू गाउँ लुट्ने, अपहरण र फिरौतीमा संलग्न सशस्त्र गिरोह, अन्तर–साम्प्रदायिक हिंसा र उत्तरमा सक्रिय जिहादी समूहबाट प्रभावित छन्।
सेना तैनाथ गर्दै राष्ट्रपति टिनुबुले जिहादीहरूको विचारधारालाई अस्वीकार गर्ने गाउँलेहरू विरुद्ध गरिएको ‘जंगली आक्रमण’ को निन्दा गरे। राष्ट्रपतिको विज्ञप्तिमा आक्रमणकारीहरूले समुदायका सदस्यहरूको हत्या गरेकामा टिनुबुले आक्रोश व्यक्त गरेका छन्।
मंगलबार साँझ ६ बजे बन्दुकधारीहरूले वोरोमा आक्रमण गर्दै पसल र राजाको दरबारमा आगो लगाएको सांसद अहमदले बताए। संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा प्रतिवेदनअनुसार उत्तरी कात्सिना राज्यमा छुट्टै आक्रमणमा हवाई सेनाको कारबाहीमा २७ जना ‘आतंकवादी’ मारिए, तर २३ सर्वसाधारणको मृत्यु भएको शंका गरिएको छ।
वोरोमा परम्परागत राजाको ठेगाना अज्ञात रहेको थियो, तर रेडक्रसका अधिकारीले उनलाई अल्हाजी सालिहू उमरको रूपमा नामकरण गरेका थिए। नाइजेरियामा धेरै परम्परागत राजा, अमिर र शासकहरू छन्, जसले राजनीतिक कार्यालय नराखे पनि ठूलो स्थानीय र सांस्कृतिक प्रभाव राख्छन्।
सेनाले जिहादी र सशस्त्र डाकुहरू विरुद्ध कारबाही बढाएको छ। गत महिना सेनाले क्वारा राज्यमा ‘आतंकवादी तत्वहरू विरुद्ध निरन्तर समन्वित आक्रामक कारबाही’ सुरु गरेको थियो र स्थानीय मिडियाका अनुसार सेनाले १५० डाकुहरूलाई सुरक्षा खतरा सिर्जना गर्न नसक्ने अवस्थामा पुर्याएको छ।
सेनाले जनवरी ३० मा जारी विज्ञप्तिअनुसार, सुरक्षा बलका दुर्गम शिविरमा आक्रमण गर्दै परित्याग भएका शिविर र रसदको स्रोत नष्ट गरेको छ।
गत वर्ष जिहादी आक्रमण बढेका थिए। अल–कायदा सम्बद्ध समूह जेएनआइएमले क्वारा राज्यको पहिलो आक्रमणको जिम्मेवारी लिएको थियो र यस समूहको सञ्चालन नाइजेरियाको उत्तरी सीमा नाइजेरमा आधारित छ। अनुसन्धानकर्ता ब्रान्ट फिलिपका अनुसार, पछिल्लो छापा जेएनआइएमले अक्टोबरमा आक्रमण गरेको साइट नजिकै भएको थियो, जसले जेएनआइएम र बोको हरामबीच ‘प्रत्यक्ष ओभरल्याप’ र ढिलो गठबन्धन रहेको संकेत दिन्छ।
सुरक्षा समस्याहरूको प्रतिक्रियामा क्वारा राज्यले केही क्षेत्रमा कफ्र्यू लागू गरेको छ र विद्यालयहरू धेरै हप्ताका लागि बन्द राखेको थियो। पछि सोमबार खोल्न आदेश दिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नाइजेरियाली इसाईहरूको ‘नरसंहार’ भएको आरोप लगाएपछि देशको असुरक्षा विषयमा गहिरो जाँच भइरहेको छ। तर नाइजेरियाली सरकार र स्वतन्त्र विज्ञहरूले यस दाबीलाई अस्वीकार गर्दै देशको हिंसामा इसाई–मुस्लिम दुवै मारिएका र प्रायः भेदभावविना नै भएको बताएका छन्।



