शौचालयमा बसेर मोबाइल चलाउनुहुन्छ? यस्तो हुन सक्छ समस्या

स्मार्टफोन हाम्रो जीवनको एक महत्त्वपूर्ण अंग बनिसकेको छ। हामी उठ्दा-बस्दा, खाँदा-पिउँदा र यहाँसम्म कि बाथरुममा पनि फोनको प्रयोग गर्छौँ। धेरै मानिस शौचालयमा बसेर सोसल मिडिया स्क्रोल गर्न वा समाचार पढ्न मन पराउँछन्। यो बानी सामान्यजस्तो लागे तापनि एउटा नयाँ अध्ययनअनुसार यसले स्वास्थ्यमा नराम्रो असर पार्न सक्छ।

हालै जर्नल प्लोस वनमा प्रकाशित एक अध्ययनले शौचालयमा बसेर स्मार्टफोन प्रयोग गर्ने मानिसमा पाइल्स हुने जोखिम बढ्ने तथ्य फेला पारेको छ। यो अनुसन्धान अमेरिकाको बेथ इजरायल डेकोनेस मेडिकल सेन्टरका अनुसन्धानकर्ताद्वारा गरिएको हो।

पाइल्स एउटा यस्तो अवस्था हो जसमा मलद्वार वा मलाशयका नसा सुन्निन्छन् र त्यसमा जलन वा दुखाइ हुन थाल्छ। कतिपय अवस्थामा यसबाट रगत पनि आउन सक्छ। यो एक सामान्य समस्या हो। यद्यपि अमेरिकाजस्ता देशमा हरेक वर्ष लाखौँ मानिस यसको उपचारका लागि डाक्टरकहाँ जाने गर्छन्। लामो समयसम्म शौचालयमा बसिरहनु पाइल्स हुनुको प्रमुख कारणहरूमध्ये एक मानिन्छ।

यस अध्ययनमा १२५ जना वयस्कहरू समावेश गरिएको थियो, जो नियमित परीक्षणका लागि कोलोनोस्कोपी गराउन आएका थिए। ती व्यक्तिहरूलाई उनीहरूको दैनिक बानी र बाथरुममा बिताउने समयको बारेमा अनलाइन प्रश्नावली भर्न लगाइएको थियो। साथै चिकित्सकहरूले उनीहरूमध्ये कसलाई पाइल्सको समस्या छ भनेर प्रत्यक्ष परीक्षण गरेका थिए।

सहभागीमध्ये लगभग ६६ प्रतिशत मानिसले आफू शौचालयमा बसेर स्मार्टफोन प्रयोग गर्ने गरेको बताएका थिए। फोन प्रयोग गर्नेहरू सामान्यतया ती व्यक्तिको तुलनामा कम उमेरका थिए, जसले शौचालयमा फोन चलाउँदैनन्।

अनुसन्धानकर्ताहरूले उमेर, शारीरिक सक्रियता र फाइबरयुक्त खानाको सेवनजस्ता अन्य पक्षलाई समेत ध्यानमा राखेर विश्लेषण गरेका थिए। त्यसपछि उनीहरूले के पत्ता लगाए भने शौचालयमा फोन प्रयोग गर्ने मानिसमा पाइल्स हुने जोखिम ४६ प्रतिशत बढी थियो, ती मानिसको तुलनामा जसले फोनको प्रयोग गर्दैनथे।

अर्को एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा यो बाहिर आयो कि फोन प्रयोग गर्ने व्यक्तिहरूले शौचालयमा धेरै समय बिताउने गर्थे। लगभग ३७ प्रतिशत स्मार्टफोन प्रयोगकर्ताहरूले आफूहरू हरेक पटक पाँच मिनेटभन्दा बढी समयसम्म शौचालयमा बस्ने गरेको बताए, जबकि फोन प्रयोग नगर्नेहरूमा यो संख्या सात प्रतिशत हाराहारीमा मात्र थियो।

जब हामी स्मार्टफोनमा सोसल मिडिया, समाचार वा भिडियो हेर्न थाल्छौँ, तब हामीलाई समय बितेको पत्तै हुँदैन। शौचालयमा बसेर फोन चलाउँदा व्यक्तिले अञ्जानमै धेरै बेरसम्म बसिरहन सक्छ। लामो समयसम्म यसरी बस्दा मलद्वार र मलाशयका नसाहरूमा दबाब बढ्छ, जसले गर्दा सुन्निने सम्भावना बढ्न सक्छ।

अध्ययनमा बल लगाउनु र पाइल्सबीचको सीधा सम्बन्ध फेला परेन। यसले के संकेत गर्छ भने केवल दबाब दिनुमात्र नभई, लामो समयसम्म बसिरहनु आफैँमा एउटा ठूलो जोखिम हुन सक्छ।

अध्ययन डाक्टरहरूका लागि पनि उपयोगी हुन सक्छ। जब बिरामीहरू पाइल्सको समस्या लिएर आउँछन्, तब डाक्टरले अब उनीहरूलाई शौचालयमा कति समय बिताउनुहुन्छ? र के त्यहाँ फोन प्रयोग गर्नुहुन्छ? भनेर पनि सोध्न सक्छन्।

यस अध्ययनले स्मार्टफोन सीधै पाइल्सको कारण हो भन्ने कुरा प्रमाणित त गर्दैन, तर यी दुई बीच नजिकको सम्बन्ध भने पक्कै देखाउँछ। भविष्यमा गरिने लामो समयका अध्ययनले यस विषयमा अझ स्पष्ट जानकारी दिन सक्नेछन्।

विशेषज्ञहरूले शौचालयमा आवश्यक समय मात्र बिताउन सल्लाह दिएका छन्। मल त्याग गर्न सामान्यभन्दा बढी समय लागिरहेको छ भने यसको कारण पत्ता लगाउन ध्यान दिनुपर्छ। के साँच्चै शारीरिक समस्या भएको हो वा तपाईं केवल फोनमा व्यस्त हुनुहुन्छ?

स्मार्टफोनले हाम्रो जीवन सहज बनाएको छ तर यसको हरेक ठाउँ र हरेक समय प्रयोग गर्नु सही होइन। शौचालयमा बसेर फोन चलाउने बानी सानो जस्तो लाग्न सक्छ, तर यो स्वास्थ्यका लागि हानिकारक साबित हुन सक्छ। त्यसैले शौचालयमा स्मार्टफोन लैजान बन्द गर्नुपर्छ। बाथरुममा बिताउने समय सीमित राख्नुपर्छ। फाइबरयुक्त आहार लिनुपर्छ। पर्याप्त पानी पिउनुपर्छ  र नियमित व्यायाम गर्नुपर्छ।